23.1.09

Rusland. Bekende advocaat en anti-fascist, Stanislav Markelov, afgemaakt op straat

Op 19 januari werd de advocaat Stanislav Markelov op klaarlichte dag in het centrum van Moskou neergeschoten door een gemaskerde schutter. Markelov verliet net een persconferentie. Een jonge journaliste, Anastasiya Baburova, liet even later ook het leven omdat ze probeerde om Stanislav te beschermen. Stanislav was een uitzonderlijke figuur die midden jaren 1990 actieve steun gaf aan de Russische afdeling van Youth against Racism in Europe (YRE, de koepel waartoe ook Blokbuster behoort).

Markelov was eerst en vooral een politieke activist die zijn opleiding als advocaat gebruikte om de beweging te versterken. In tegenstelling tot veel van zijn collega’s kwamen voor Markelov zijn principes eerst en niet zijn carrière.

Hij kreeg een zekere bekendheid als advocaat die bereid was om in te gaan tegen iedere onrechtvaardigheid. Toen hij werd neergeschoten, kwam hij net van een persconferentie rond de zaak van een voormalige Russische kolonel, Yuri Budanov. Tijdens de oorlog in Tsjetsjenië ging deze kolonel over tot het ontvoeren van een tienermeisje, Elza Kungaeva, die werd gemarteld, verkracht en uiteindelijk vermoord. Budanov kreeg de steun van de legerleiding en de staat, hij werd zelfs uitgeroepen tot een “held” door de nationalistische en extreem-rechtse bewegingen (waaronder de Orthodoxe kerk). Toch werd hij veroordeeld door een rechtbank en moest hij naar de gevangenis. Op bevel van bovenaf werd Budanov deze week vrijgelaten wegens “goed gedrag”. Stanislav verdedigde de belangen van de familie van Elza in de rechtbank om een vervroegde vrijlating te voorkomen. Het is veelbetekenend dat de moord op Stanislav leidde tot acties in Tsjetsjenië, er was daar zelfs een betoging met meer dan 1.000 aanwezigen.

Stanislav trad ook op als advocaat van Mikhail Beketov, een gekende oppositiejournalist uit een voorwijk van Moskou. Deze journalist publiceerde onthullingen over corruptie van stedelijke topfiguren bij de aanleg van wegen en bouwprojecten. Na tal van bedreigingen werd Beketov in november in elkaar geslagen. In een andere prominente rechtszaak verdedigde Makelov anti-fascistische jongeren die zich hadden verzet tegen een fascistische aanval. De golf van fascistische moorden op migranten en jongeren die in oppositie gaan tegen het regime, blijft jammer genoeg aanzwellen.

Makelov verloor echter nooit zijn optimisme. Hij schreef: “We moeten begrijpen dat er behalve onszelf niemand zal zijn om ons te verdedigen. Geen God, geen tsaar, geen wet. Alleen wijzelf. Daarom moeten we samen opkomen, schouder aan schouder, om elkaar te verdedigen en vooruit te gaan.”

Rob Jones, Moskou

Geen opmerkingen: