3.4.08

Milieu: Het kapitalisme bedreigt ook de oceanen…

De stijgende voedselprijzen hebben heel wat verschillende redenen. Eén daarvan is het verdwijnen van soorten en planten die tot nu beschouwd werden als onuitputtelijke voedselbronnen. Aan het huidige ritme zullen de schaaldieren en vissen voor consumptie volledig verdwenen zijn uit de zeeën voor 2050.

Begin februari dit jaar verzamelde de Katholieke Universiteit Leuven (KUL) internationale experten voor een discussie rond dit thema. Daaruit is gebleken dat er ieder jaar zo’n 100 miljoen ton vis uit de zee wordt gehaald. Dit is een belangrijke commerciële aangelegenheid voor een sector die jaarlijks goed is voor 85 miljard dollar.

De intensieve visvangst is verantwoordelijk voor het verdwijnen van 90% van de roofvissen zoals tonijn en kabeljauw. De populatie van de grote haaien in de Atlantische Oceaan is, volgens de Canadese universiteit Dalhousie, al met de helft afgenomen sinds 1970. In totaal worden drie kwart van de vissoorten overbevist.

De industriële visvangst is duidelijk verantwoordelijk voor heel wat schade die daardoor wordt aangericht. Eén van de methoden die wordt toegepast, bestaat eruit om reusachtige netten over de bodem van de oceaan te slepen waarbij alles dat het pad van de netten kruist wordt meegenomen of vernietigd. Iedere vier seconden wordt zo een equivalent van 10 voetbalvelden omgewoeld. De verschillende levensvormen op de zeebodem herstellen slechts erg langzaam van dit soort acties. Als het leven er zich al herstelt... Wij zijn op zich niet tegen vissen, maar de industriële aanpak bedreigt de evenwichten waardoor het voor kleine vissers steeds moeilijker wordt om te overleven.

Slechts 4% van de oceanen zijn nog intact
Wetenschappers wijzen ook op indirecte gevolgen van de industriële visvangst. Zo wordt vooral gezocht naar de mooiste en grootste vissen van bepaalde soorten, waardoor de reproductie vooral afhangt van kleinere vissen. Dat heeft op langere termijn gevolgen, de vissen worden genetisch gezien steeds kleiner. Zo is de Canadese kabeljauw tussen 1975 en 1992 gemiddeld de helft van haar omvang verloren. Nu deze soort beschermd is, zijn er wel opnieuw een paar centimeters bijgekomen.

De meeste soorten kennen geen enkele bescherming. De beschermde zeeplaatsen (MPA’s) omvatten in 1980 0,1% van de oppervlakte van de oceanen. Tegen 2007 was dat slechts toegenomen tot 0,7%. Een bijkomend probleem is dat het herstel van de schade veel meer tijd vergt dan de vernietigingen die worden aangericht. Zelfs indien er geen enkele visvangst meer zou zijn in de Barentszee, zou er toch nog 250 jaar nodig zijn om de schade van de afgelopen 40 jaar recht te trekken.

De huidige situatie van de zeeën en oceanen houdt in dat slechts 4% van de oceanen nog intact is tegenover vervuiling, overbevissing of vernietigingen die zijn aangebracht. (Le Soir, 18 februari).
Het zal niet volstaan om tegenover de aanvallen op ons milieu telkens één aspect eruit te pikken. Er is een globale aanpak nodig vanuit het besef dat er een verband is tussen de verschillende problemen. Te vaak beperken de “oplossingen” die naar voor worden geschoven zich tot één onderdeel van het probleem, waardoor er snel op grenzen wordt gebotst.

Het kapitalisme is verantwoordelijk
Heel wat wetenschappers beperken zich tot de stelling dat de bal zich in het kamp van de politici bevindt of dat het aan de beleidsmakers toekomt om de toekomst in handen te nemen. Wij hebben echter twijfels bij de mogelijkheden om via de traditionele politici tot oplossingen te komen voor problemen die veroorzaakt worden door de logica van het systeem dat ze zelf mee verdedigen.

We mogen onze toekomst niet in de handen van de traditionele politici geven. We zullen met de arbeiders en jongeren wereldwijd zelf het heft in handen moeten nemen. Om iets aan ons milieu (en bijgevolg het overleven van de mensen zelf) te doen, zullen we moeten opkomen tegen het kapitalisme. Enkel een democratisch geplande socialistische samenleving zal zich baseren op de belangen van de meerderheid van de bevolking omdat het de arbeiders en jongeren zelf zijn die dan de touwtjes in handen hebben. Dat zal nodig zijn om een einde te maken aan de verwoesting van onze planeet.

Nicolas Croes

Geen opmerkingen: